دسته‌بندی نشده

مایوپیا کنترل (Myopia Control) چیست؟

توقف پیشرفت: شماره چشم کودک به جای اینکه هر سال ۱ نمره زیاد شود، ثابت می‌ماند یا بسیار کم رشد می‌کند. پیشگیری از نابینایی: شماره چشم بالا در بزرگسالی خطر پارگی شبکیه و آب‌سیاه را به شدت افزایش می‌دهد؛ این عدسی‌ها جلوی این فاجعه را می‌گیرند

مایوپیا کنترل (Myopia Control) چیست؟

مدیریت و کنترل نزدیک‌بینی (Myopia Management)؛ فراتر از یک عینک ساده

آیا می‌دانستید نزدیک‌بینی دیگر صرفاً یک “نیاز به عینک” ساده نیست؟ سازمان بهداشت جهانی هشدار داده است که ما با یک اپیدمی جهانی روبرو هستیم. امروزه اصطلاح مایوپیا کنترل (Myopia Control) به مجموعه‌ای از درمان‌های استراتژیک اطلاق می‌شود که هدفشان نه فقط شفاف دیدن، بلکه متوقف کردن رشد بی‌رویه طول چشم است.

در این مقاله، نگاهی عمیق به متدهای علمی ۲۰۲۶، از لنزهای ژاپنی هویا و توکای تا قطره‌های آتروپین و سبک زندگی می‌اندازیم.


 

مایوپیا کنترل

بیولوژی و مکانیزم‌های رشد چشم (چرا چشم بزرگ می‌شود؟)

برای درک کنترل مایوپیا، باید بدانیم چشم چگونه رشد می‌کند.

  • تئوری دی‌فوکوس محیطی (Peripheral Defocus): برخلاف تصور عمومی، شبکیه محیطی (اطراف) نقش مهم‌تری در تعیین رشد چشم دارد تا شبکیه مرکزی. در عینک‌های معمولی، نور در مرکز روی شبکیه می‌افتد اما در اطراف، پشت شبکیه متمرکز می‌شود. این “دی‌فوکوس هایپروپیک محیطی” مانند یک هویج برای چشم عمل کرده و چشم را تشویق می‌کند تا برای رسیدن به تصویر، عقب‌تر برود و طولانی‌تر شود.

  • نقش دوپامین: نور خورشید باعث ترشح دوپامین در شبکیه می‌شود. دوپامین به عنوان یک “ترمز” بیولوژیک برای رشد صلبیه (Sclera) عمل می‌کند. کمبود نور روز یعنی کاهش دوپامین و در نتیجه سفت نشدن بافت چشم و کش آمدن آن.

بیولوژی و مکانیزم‌های رشد چشم (چرا چشم بزرگ می‌شود؟)

برای درک کنترل مایوپیا، باید بدانیم چشم چگونه رشد می‌کند.

  • تئوری دی‌فوکوس محیطی (Peripheral Defocus): برخلاف تصور عمومی، شبکیه محیطی (اطراف) نقش مهم‌تری در تعیین رشد چشم دارد تا شبکیه مرکزی. در عینک‌های معمولی، نور در مرکز روی شبکیه می‌افتد اما در اطراف، پشت شبکیه متمرکز می‌شود. این “دی‌فوکوس هایپروپیک محیطی” مانند یک هویج برای چشم عمل کرده و چشم را تشویق می‌کند تا برای رسیدن به تصویر، عقب‌تر برود و طولانی‌تر شود.

  • نقش دوپامین: نور خورشید باعث ترشح دوپامین در شبکیه می‌شود. دوپامین به عنوان یک “ترمز” بیولوژیک برای رشد صلبیه (Sclera) عمل می‌کند. کمبود نور روز یعنی کاهش دوپامین و در نتیجه سفت نشدن بافت چشم و کش آمدن آن.

مایوپیا کنترل

تکنولوژی‌های پیشرفته عدسی (تحول هویا و توکای)

۱. تکنولوژی D.I.M.S (لنز MiYOSMART از کمپانی HOYA ژاپن)

این لنز در حال حاضر استاندارد طلایی عدسی‌های عینک است.

  • ساختار فنی: عدسی دارای یک زون مرکزی ۹ میلی‌متری برای اصلاح دید است. اطراف این زون، حدود ۴۰۰ “لنزلت” (Lenslet) کوچک قرار دارند که قدرت هر کدام +۳.۵۰ دیوپتر است.

  • مکانیزم: این لنزلت‌ها باعث می‌شوند بخشی از نور همیشه “جلو” از شبکیه محیطی متمرکز شود (Myopic Defocus). این سیگنال نوری به مغز دستور می‌دهد که “رشد چشم را متوقف کن!”.

  • آمار: کاهش پیشرفت به طور میانگین ۶۰٪ در طول ۲ سال.

۲. لنزهای تخصصی Tokai (سری Myopas)

کمپانی Tokai بر “تلاش تطابقی” تمرکز دارد.

  • طراحی Aspheric چندلایه: این لنزها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که انحرافات نوری را در حاشیه به حداقل می‌رسانند تا فشار روی عضلات مژگانی چشم (Ciliary Muscles) هنگام کار با نزدیک کاهش یابد. این روش به ویژه برای کودکانی که دچار “تنبلی تطابق” هستند بسیار موثر است.

۳. تکنولوژی HAL/ASL (لنزهای Stellest از Essilor)

این تکنولوژی از حلقه‌های هم‌مرکز استفاده می‌کند تا یک حجم نوری (Volume of Myopic Defocus) ایجاد کند که سیگنال مهارکننده بسیار قوی‌تری به شبکیه می‌فرستد.

عدسی طبی هوبا
tokai 1.5 pgc

درمان‌های تماسی و دارویی (داخل چشمی)

۱. ارتوکراتولوژی (Ortho-K)؛ جراحی بدون تیغ

لنزهای ارتو-کی در واقع یک قالب‌گیری موقت روی قرنیه انجام می‌دهند.

  • در طول شب: اپیتلیوم قرنیه را به آرامی فشرده کرده و از مرکز به اطراف هدایت می‌کنند.

  • در طول روز: این تغییر شکل باعث می‌شود نور در محیط شبکیه دچار دی‌فوکوس میوپیک شود.

  • مناسب برای: ورزشکاران و کودکانی که دوست ندارند در طول روز عینک بزنند.

۲. قطره آتروپین (Low-Dose Atropine)

آتروپین یک آنتاگونیست موسکارینی است. دوزهای قدیمی (۱٪) باعث باز شدن مردمک و تاری دید می‌شدند، اما دوزهای جدید (۰.۰۱٪، ۰.۰۲٪ و ۰.۰۵٪):

  • تغییر فیزیکی در صلبیه ایجاد کرده و آن را در برابر کشش مقاوم‌تر می‌کنند.

  • بیشترین تاثیر را در ترکیب با عینک‌های هویا (MiYOSMART) نشان داده‌اند (درمان ترکیبی).

آتروپین با غلظت‌های بسیار پایین (0.01% تا 0.05%) استفاده می‌شود. مزایا: اثرگذاری بالا مناسب مایوپیای سریع‌الپیشرفت عوارض احتمالی: حساسیت به نور تاری دید نزدیک (در دوزهای بالاتر) اثربخشی: تا ۶۰–۷۰٪ کاهش پیشرفت مایوپیا
لنزهای سختی که شب‌ها استفاده می‌شوند و شکل قرنیه را موقتاً تغییر می‌دهند. مزایا: دید واضح در روز بدون عینک کنترل مؤثر مایوپیا معایب: هزینه بالاتر نیاز به پیگیری دقیق اثربخشی: تا ۶۰٪ کاهش رشد طول چشم

استراتژی‌های رفتاری و ارگونومی (انسان‌محور)

بدون تغییر رفتار، بهترین تکنولوژی‌ها شکست می‌خورند.

  1. قانون ۲۰-۲۰-۲۰ و قانون ۶۰-۶۰: به ازای هر ۶۰ دقیقه کار با گوشی، باید ۶۰ دقیقه استراحت یا فعالیت در فضای باز وجود داشته باشد.

  2. فاصله هارمون (Harmon Distance): فاصله کتاب تا چشم نباید از طول ساعد کودک (از آرنج تا مشت گره کرده) کمتر باشد.

  3. شدت نور (Lux): مطالعه در اتاق تاریک با نور مستقیم گوشی، محیطی کاملاً “میوپیک‌زا” (Myopiagenic) ایجاد می‌کند. نور محیط باید حداقل ۱۰۰۰ لوکس باشد.

پرسش‌های متداول  – آنچه والدین می‌پرسند!

این بخش بر اساس بیشترین جستجوهای کاربران در گوگل (People Also Ask) طراحی شده است:

۱. آیا عینک معمولی باعث تنبلی یا ضعیف‌تر شدن چشم می‌شود؟ خیر، عینک معمولی باعث ضعیفی نمی‌شود، اما در کودکان نزدیک‌بین، عینک‌های معمولی توانایی متوقف کردن روند افزایش نمره را ندارند. برای کنترل پیشرفت، باید از لنزهای مدیریت مایوپیا (مانند هویا) استفاده کرد.

۲. بهترین سن برای شروع درمان‌های مایوپیا کنترل چه زمانی است؟ هرچه زودتر بهتر. معمولاً سنین بین ۶ تا ۱۴ سالگی که چشم در حال رشد سریع است، “پنجره طلایی” درمان محسوب می‌شود.

۳. آیا عمل لیزیک در بزرگسالی، خطرات نزدیک‌بینی شدید را از بین می‌برد؟ یک باور اشتباه! لیزیک فقط ضخامت قرنیه را تغییر می‌دهد تا عینک حذف شود، اما طول چشم که زیاد شده، تغییر نمی‌کند. یعنی خطر پارگی شبکیه یا آب‌سیاه همچنان برای فرد وجود دارد. به همین دلیل کنترل طول چشم در کودکی حیاتی است.

۴. قانون ۲۰-۲۰-۲۰ چقدر در کنترل نمره چشم موثر است؟ این قانون یک مکمل عالی است. باعث استراحت عضلات مژگانی شده و از “نزدیک‌بینی کاذب” جلوگیری می‌کند. اما برای کنترل قطعی در نمرات بالا، حتماً باید با درمان‌های اپتیکی (عدسی‌های مخصوص) ترکیب شود.

۵. لنزهای هویا (MiYOSMART) چقدر با عینک‌های معمولی تفاوت ظاهری دارند؟ از نظر ظاهری، این لنزها کاملاً شبیه عینک‌های معمولی هستند و سگمنت‌های درمانی آن‌ها با چشم غیرمسلح به راحتی قابل تشخیص نیست، بنابراین بر اعتماد به نفس کودک تاثیر منفی نمی‌گذارد.

منابع و مراجع (References) 

  1. Holden, B. A., et al. (2016). “Global Prevalence of Myopia and High Myopia”. Ophthalmology Journal. (مرجع اصلی آمارهای جهانی).

  2. Lam, C. S., et al. (2020). “Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) spectacle lenses slow myopia progression: a 2-year randomised clinical trial”. British Journal of Ophthalmology. (منبع اصلی لنزهای هویا).

  3. Huang, J., et al. (2016). “Efficacy Comparison of 16 Interventions for Myopia Control in Children”. JAMA Ophthalmology. (مقایسه اثربخشی روش‌های مختلف).

  4. Hoya Vision Care Global & Tokai Optical Research Division (2024). Technical White Papers on Peripheral Defocus Management.

  5. International Myopia Institute (IMI) (2021-2023). Annual Reports on Myopia Prevention and Clinical Management.

‏1 نظر درباره “مایوپیا کنترل (Myopia Control) چیست؟

  1. سلام، این یک دیدگاه است.
    برای شروع مدیریت، ویرایش و پاک کردن دیدگاه‌ها، لطفا بخش دیدگاه‌ها در پیشخوان را ببینید.
    تصاویر نویسندگان دیدگاه از Gravatar گرفته می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *